Ukrayna güçleri, Rus teknoloji devi Yandex’e ait Sasovo ve Kaluga bölgelerindeki veri merkezlerini 8-9 Ekim 2026 tarihlerinde düzenlenen İHA saldırılarıyla hedef aldı. YandexGPT yapay zeka modelinin eğitiminde kullanılan süper bilgisayarların bulunduğu tesislerde büyük hasar meydana gelirken, Rusya genelinde çok sayıda dijital hizmet aksadı.
8 ve 9 Ekim 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen Ukrayna insansız hava aracı saldırıları, Rus teknoloji devi Yandex’in kritik yapay zeka altyapısını hedef aldı. Rusya’nın Google’ı olarak bilinen şirketin ülke genelindeki beş veri merkezinden ikisi ağır hasar görürken, olay YandexGPT yapay zeka modelinin geliştirme süreçlerini ve Rusya'daki pek çok çevrim içi hizmeti sekteye uğrattı.
Reuters ve bağımsız Rus medya kuruluşu Meduza'nın aktardığı bilgilere göre, saldırılar Rusya'nın Sasovo ve Kaluga bölgelerinde bulunan Yandex tesislerine düzenlendi. Kaluga'daki tesis, Yandex’in en büyük veri merkezi olma özelliğini taşıyor ve saldırıda Ukraynalı şirket Firepoint tarafından geliştirilen FP-1 tipi tek yönlü taarruz İHA'larının kullanıldığı bildirildi. Sasovo'daki ilk saldırı ise şirketin YandexGPT modelini eğitmek için kullandığı üç süper bilgisayardan ikisinin barındığı tesisi hedef aldı.
Zelenski'den Simetrik Yanıt Açıklaması
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada saldırıları doğruladı. Eylül ayı sonundan bu yana Rusya'nın Ukrayna veri merkezlerine yönelik düzenlediği ve binlerce Ukraynalının mobil ile internet hizmetlerini kesintiye uğratan saldırı kampanyasına atıfta bulunan Zelenski, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarına yüksek hassasiyetle yanıt vermeye devam ediyoruz, bir veri merkezi daha vuruldu, bu bizim simetrik yanıtımızdır ifadelerini kullandı.
Yandex cephesinden yapılan resmi açıklamada ise olayda hiçbir çalışanın yaralanmadığı teyit edilirken, bazı dijital hizmetlerde geçici aksaklıklar yaşandığı kabul edildi.
Rusya Genelinde Dijital Hizmetlerde Yaşanan Kesintiler
Saldırılar yalnızca Yandex altyapısını değil, aynı zamanda bu veri merkezlerine bağımlı olan veya aynı ekosistemde yer alan çok sayıda popüler Rus dijital servisini de etkiledi. Meduza ve Reuters'ın saha raporlarına göre Ivi video akış platformu, T-Bank dijital bankacılık servisi, Rusya Devlet Demiryolları'nın resmi web sitesi, çeşitli medya portalları, bir flört uygulaması, bir emlak platformu ve dijital yayıncılık siteleri kullanıcı erişim sorunları yaşadı.
Ayrıca Rusya Premier Ligi'nin en başarılı futbol kulüplerinden birinin resmi web sitesi de saldırıların ardından geçici olarak erişilemez duruma geldi.
Çatışmaların Yeni Boyutu: Hedefteki Veri Merkezleri
2026 yılı boyunca küresel çatışmalarda kritik bilişim altyapıları ve veri merkezleri doğrudan askeri hedef haline gelmeye başladı. Şubatta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından İran İHA'larının Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Amazon veri merkezlerini vurması bu durumun uluslararası düzeydeki ilk örnekleri arasında yer almıştı. Rusya'nın 2022'nin şubat ayından bu yana Ukrayna'nın enerji şebekelerini, ulaştırma ağlarını ve sivil altyapısını hedef alan füze ve İHA kampanyalarına karşılık, Ukrayna ordusu da son dönemde orta ve uzun menzilli insansız hava aracı operasyonlarını artırmış durumda.
